Демпингке қарсы соманы банк кепілдігімен енгізу
Жаңартылды 16.11.2026 · ~4 мин оқылады
Қысқаша. Конкурста немесе баға ұсыныстарын сұратуда бағаны бөлінген сомадан 10 %-дан астам түсіріп жеңсеңіз, шарттың орындалуын қамтамасыз етудің үстіне демпингке қарсы сома енгізесіз. Оны әмиянда ақша бұғаттамай, электрондық банк кепілдігімен беруге болады. Құрылыста, жөндеуде, жобалауда, әлеуметтік тапсырыс пен тамақтандыруда шектен төмен баға мүлде қабылданбайды.

- Бағаның төменгі шегі
- 9 000 000 ₸
- Демпинг
- иә — демпингке қарсы сома керек
- Демпингке қарсы сома
- 1 000 000 ₸
- Орындауды қамтамасыз ету (3 %)
- 240 000 ₸
- Барлығы енгізу керек
- 1 240 000 ₸
Беттегі мысал. Сандарды өзгертсеңіз, есеп жаңарады. Формула Мемлекеттік сатып алу қағидалары бойынша (94–99, 542-тармақтар); қамтамасыз етудің нақты мөлшері — сатып алу құжаттамасында.
Демпингтік баға және оған қарсы шара
Демпингтік баға деп Мемлекеттік сатып алу қағидалары белгілеген шектен төмен бағаны айтады. Мұндай бағамен жеңген өнім беруші шартты орындай алмай қалуы не сападан үнемдеуі мүмкін. Сондықтан заң демпингке қарсы шаралар қояды: тапсырыс беруші, яғни сатып алатын ұйым, жеңімпаздан қосымша қамтамасыз ету талап етеді.
Баға қай сатып алуда демпингтік саналады
| Не сатып алынады | Мынадан төмен болса, демпинг саналады | Не болады |
|---|---|---|
| Конкурстағы тауар, жұмыс, қызмет; баға ұсыныстарын сұрату | бөлінген сомадан 10 %-дан астам | қосымша сома енгізесіз |
| Құрылыс-монтаждау жұмыстары | жобалау-сметалық құжаттамадағы (ЖСҚ) бағадан 2 %-дан астам | баға қабылданбайды |
| Автомобиль жолдарын орташа жөндеу | техникалық құжаттамадағы бағадан 5 %-дан астам | баға қабылданбайды |
| Ғимаратты, жолды ағымдағы жөндеу | бөлінген сомадан 20 %-дан астам | баға қабылданбайды |
| Техникалық-экономикалық негіздеме (ТЭН), ЖСҚ, инжиниринг | есептік бағадан 10 %-дан астам | баға қабылданбайды |
| Әлеуметтік тапсырыс, тамақтандыру | бөлінген сомадан 10 %-дан астам | баға қабылданбайды |
| Электрондық дүкен | барлық ұсыныстың орташа бағасынан 30 %-дан астам | ұсыныс автоматты түрде өтпейді |
Инжиниринг деп техникалық және авторлық қадағалауды, жобаны басқаруды айтады. Кестенің төменгі жолдарында тым төмен бағаны банк кепілдігі де құтқармайды, сондықтан шекті өтінім бермей тұрып тексеріңіз.
Демпингке қарсы соманы есептеу
Демпингтік деп танылмайтын ең төмен бағадан сіздің бағаңызды шегереді, айырма — демпингке қарсы сома.
Мысал. Тауар конкурсына 10 000 000 ₸ бөлінді, 10 %-дық шекпен ең төмен рұқсат етілген баға 9 000 000 ₸. Сіз 8 000 000 ₸ ұсынып жеңдіңіз: 9 000 000 − 8 000 000 = 1 000 000 ₸. Оған шарттың орындалуын қамтамасыз ету қосылады, 8 000 000 ₸-ның 3 %-ы, яғни 240 000 ₸. Барлығы 1 240 000 ₸. Сандар шартты, нақты мөлшерді сатып алу құжаттамасынан қараңыз.
- Бөлінген сома 10 000 000 ₸
- 10 %-дық шек = 9 000 000 ₸
- Сіздің бағаңыз 8 000 000 ₸
- Демпингке қарсы сома 1 000 000 ₸
- Шарттың орындалуын қамтамасыз ету 8 000 000 ₸-ның 3 %-ы = 240 000 ₸
- Барлығы 1 240 000 ₸
Немен енгізуге болады
Қағидалар үш түрді атайды, қайсысын алатыныңызды өзіңіз шешесіз.
| Түрі | Ақшаңызбен не болады |
|---|---|
| Порталдағы электрондық әмияндағы ақша | сома бұғатталады; шарт толық орындалған соң бірыңғай оператор (порталды және әмиянды жүргізетін ұйым) оны үш жұмыс күні ішінде ашады |
| Электрондық банк кепілдігі | ақша шотыңызда қалады, тапсырыс беруші алдында банк жауап береді |
| Өнім берушінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру шарты | әмияндағы ақша бұғатталмайды |
Мысалдағы 1 240 000 ₸ әмиянда тұрса, шарт біткенше тауарға да, жалақыға да жұмсалмайды. Бірнеше шарт қатар жүрсе, бұғатталған сомалар қосылып, айналым қаражаты тез таусылады.
Электрондық кепілдікке банк электрондық цифрлық қолтаңбасын (ЭЦҚ) қояды. ЭЦҚ — құжатқа онлайн қол қоятын электрондық кілт. Цифрлық кодекс бойынша мұндай құжаттың қағаздағы құжатпен бірдей күші бар, тапсырыс беруші кепілдікті порталдан көреді.
Банк кепілдігі қалай шығады
Банк кепілдікті сатып алу қорытындысы бойынша жасалған шартқа қарап береді, сондықтан алдымен шарт керек. Банк компанияның қаржы жағдайын және бұрынғы шарттарды қалай орындағанын тексереді, шешімді де өзі қабылдайды. Банк келіссе, кепілдік порталға түседі, сіз оны порталда растайсыз. Банк компанияға кепілдік лимитін белгілесе, келесі сатып алуларға кепілге мүлік қоймай-ақ кепілдік ала бересіз, әрқайсысын басынан рәсімдемейсіз. Қадамдар банк кепілдігін қалай алуға болады бетінде жазылған.
Енгізу мерзімі және кешіксеңіз не болады
Шарт күшіне енген күннен бастап он жұмыс күні ішінде шарттың орындалуын қамтамасыз етуді де, демпингке қарсы соманы да енгізу керек. Біреуі кешіксе, жеңімпаз шарт жасасудан жалтарған деп танылады. Мерзім өткен соң тапсырыс беруші екі жұмыс күні ішінде шартты бұзатыны туралы хабарлама жібереді. Содан кейін үш жұмыс күнінде қамтамасыз етуді енгізбесеңіз, тапсырыс беруші шартты бұзып, келесі қатысушымен жасасады. Өтінімді қамтамасыз ету қайтарылмайды.
Компания мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылар тізіліміне енуі мүмкін. Тізілімде 24 ай тұрасыз, бұл уақытта сатып алуға өзіңіз де, үлестес тұлғалар, яғни сізбен байланысты компаниялар мен адамдар да қатыса алмайды.
Самұрық-Қазына сатып алуларында
Қордың сатып алуларында өз тәртібі бар: демпингтік ұсынысты портал автоматты түрде қабылдамайды, сондықтан ол жерде демпингке қарсы сома енгізілмейді. Толығырақ — Самұрық-Қазына сатып алуларындағы қамтамасыз ету бетінде.
Бағаны түсіріп қойсаңыз, неден бастау керек
Кестеден сатып алуыңызда демпинг рұқсат етілетінін анықтаңыз. Бағаңызға қарап соманы есептеп, оған шарттың орындалуын қамтамасыз етуді қосыңыз. Тапсырыс беруші қамтамасыз етуді қай күнге дейін күтетінін біліңіз де, немен енгізетініңізді шешіңіз. Шектің бағаға әсері мемлекеттік сатып алудағы демпинг бетінде, ал қай қамтамасыз ету керегі қандай кепілдік керек бөлімінде көрсетілген.
Қорытынды
Демпингке қарсы сома — айып емес, арзан бағаның талабы: шектен төмен бағамен жұмыс істегіңіз келсе, қосымша қамтамасыз ету бересіз. Соманы алдын ала есептеп білуге болады, ал электрондық банк кепілдігімен бұл ақша айналымда қалады. Мерзім таяп қалса, «Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері сатып алудың қамтамасыз етуге қоятын талаптарын қарап, компанияны банк тексеруіне дайындайды.
Сұрақ-жауап
Мемлекеттік сатып алуда баға тым төмен болса, не талап етіледі?
Бағасын шектен төмен түсіріп жеңген өнім беруші шарттың орындалуын қамтамасыз етуден бөлек тағы бір сома енгізеді. Бұл демпингке қарсы сома: тапсырыс беруші оны тым төмен бағаның тәуекеліне қарсы алады.
Мемлекеттік сатып алуда демпинг қалай есептеледі?
Конкурста және баға ұсыныстарын сұратуда баға бөлінген сомадан 10 %-дан астам төмен болса, демпингтік саналады. Құрылыс-монтаждау жұмыстарында шек 2 %, жолды орташа жөндеуде 5 %, ағымдағы жөндеуде 20 %.
Демпингке қарсы сома қанша болады?
Демпингтік деп танылмайтын ең төмен баға мен жеңімпаз бағасының айырмасына тең. Мысалы, 10 млн ₸ бөлініп, 8 млн ₸ ұсынылса, шек 9 млн ₸, ал сома 1 млн ₸.
Демпингке қарсы соманы банк кепілдігімен беруге бола ма?
Болады. Қағидалар үш түрді атайды: электрондық әмияндағы ақша, электрондық банк кепілдігі және өнім берушінің жауапкершілігін сақтандыру шарты.
Соманы уақтылы енгізбесем не болады?
Жеңімпаз шарт жасасудан жалтарған деп танылады. Өтінімді қамтамасыз ету қайтарылмайды, шарт келесі қатысушыға кетеді, ал компания 24 айға жосықсыз қатысушылар тізіліміне енуі мүмкін.
Дереккөздер
- «Мемлекеттік сатып алу туралы» ҚР 2024 жылғы 1 шілдедегі № 106-VIII Заңы, 7, 8, 10, 13, 17-баптар — тексерілді 16.11.2026
- Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары (ҚР Қаржы министрінің 2024 жылғы 9 қазандағы № 687 бұйрығы, 31.08.2026 өзгерістерімен), 85–99, 107–109, 531–533, 537, 546, 550–551-тармақтар — тексерілді 16.11.2026
- ҚР 2026 жылғы 9 қаңтардағы № 255-VIII Цифрлық кодексі, 49-бап (ЭЦҚ), 62-бап (электрондық құжат) — тексерілді 16.11.2026