Кепілдік мерзіміне банк кепілдігі: қашан сұрайды және қалай алады
Жаңартылды 16.11.2026 · ~4 мин оқылады
Қысқаша. Мемлекеттік сатып алу туралы заң кепілдік міндеттемелерді қамтамасыз етудің бөлек түрін белгілемейді. Қамтамасыз етудің төрт түрі бар: өтінім, шарттың орындалуы, аванс және демпингке қарсы сома. Шарт не тапсырыс беруші кепілдік мерзіміне кепілдік сұраса, оны банк әдеттегі кепілдік ретінде шарттағы сома мен мерзімге шығарады.

Кепілдік мерзімінде өнім беруші не істейді
Кепілдік мерзімі — жұмысты тапсырған не тауарды жеткізген соң өнім беруші кемшілікке жауап беретін уақыт. Осы уақытта орындайтын ісін кепілдік міндеттемелері дейді, көбіне ол кемшілікті жою. Тапсырыс беруші бұл істің орындалатынына сенгісі келеді, ал сізге осы кезеңді ақша бұғаттамай жабу керек. Кепілдік міндеттемелерді қамтамасыз ету туралы сұрақ осыдан туады.
Заң кепілдік міндеттемелерді қамтамасыз ету туралы не дейді
Заң мен қағидалар қамтамасыз етудің төрт түрін атайды, кепілдік кезеңі оларға кірмейді. Тауар жеткізудің үлгілік шартында кепілдік кезеңін шарттың 2-қосымшасы, яғни техникалық ерекшелік белгілейді. Дайындаушы зауыт не заң басқа мерзім қойса, сол мерзім жүреді. Жұмыс шартында сапа кепілдігін шарттың өзі сипаттайды. Сондықтан жауапты заңнан емес, шартыңыз бен сатып алу құжаттамасынан іздеңіз.
Мемлекеттік сатып алудағы қамтамасыз ету түрлері
| Түрі | Қашан енгізеді | Мөлшері |
|---|---|---|
| Өтінімді қамтамасыз ету | өтініммен бірге | конкурс пен аукционда бөлінген соманың 1 %-ы, баға ұсыныстарын сұратуда 3 %-ы |
| Шарттың орындалуын қамтамасыз ету | шартқа қол қойған соң | шарт сомасының 3 %-ы, баға ұсыныстарын сұратуда 5 %-ы |
| Авансты қамтамасыз ету | тапсырыс беруші аванс төлесе | авансқа тең |
| Демпингке қарсы сома | баға шектен төмен болса | ең төменгі рұқсат етілген баға мен сіздің бағаңыздың айырмасы |
Нақты мөлшері сатып алу құжаттамасында жазылады.
Не тапсырылды, мерзім қайда, немен жабады
| Жағдай | Кепілдік мерзімі қайда жазылады | Немен жабады |
|---|---|---|
| Мемлекеттік сатып алу шарты | тауарға — шарттың 2-қосымшасында, жұмысқа — шарттың кепілдік бөлімінде | заң бөлек қамтамасыз ету сұрамайды; шарттың орындалуын қамтамасыз ету шарт толық орындалғанша күшінде |
| Шарт не тапсырыс беруші кепілдік мерзіміне кепілдік сұрайды | шартта не құжаттамада | шарттағы сома мен мерзімге банк кепілдігі |
| Самұрық-Қазына сатып алуы | Қордың өз ережесі бойынша | нақты сатып алудың құжаттамасына қараймыз |
Кепілдік мерзімі мен шарттың қамтамасыз етуі қалай байланысты
Шарттың орындалуына берілген банк кепілдігі міндеттеме толық орындалғанша күшінде болады. Тапсырыс беруші оны шарт толық әрі тиісінше орындалған соң бес жұмыс күні ішінде қайтарады. Толық орындалу қай сәт, кепілдік мерзімі оған кіре ме — мұны шарт анықтайды.
Мысал: шарт 90 000 000 ₸, орындалуын қамтамасыз ету 3 %, яғни 2 700 000 ₸. Әмиянға салсаңыз, бұл сома қайтарылғанша бұғатта тұрады, ал электрондық банк кепілдігімен ақша жұмыста қалады.
Тапсырыс беруші кепілдік мерзіміне кепілдік сұраса
- Шарттан кепілдік мерзімі мен оның талаптарын тауып, жазып алыңыз.
- Тапсырыс беруші кепілдікті қай сомаға, қай күнге дейін сұрайтынын қараңыз.
- Енгізіп қойған қамтамасыз етуді тексеріңіз: оны қайталамайсыз.
- Тапсырыс беруші кепілдікті қай түрде қабылдайтынын сұраңыз.
- Банкке шартты, сатып алу құжаттамасын және бұрынғы шарттарыңыз туралы мәліметті апарыңыз.
Талап шартта не құжаттамада жазылмаса, ауызша сұралған кепілдікті беруге міндетті емессіз.
Банк кепілдікті қалай шығарады
Кепілдік шығармас бұрын банк компанияның қаржы жағдайын және шарттарды орындау тәжірибесін тексереді. Азаматтық кодекс бойынша кепілдік болашақта туындайтын міндеттемені де қамтамасыз ете алады. Онда тараптар, ең жоғары сома, мерзім және банк төлейтін жағдай жазылады. Банк тапсырыс берушіге төлесе, өнім берушіден талап ету құқығы банкке өтеді.
Кепілдік өзі қамтамасыз еткен міндеттеме тоқтағанда не ондағы мерзім біткенде тоқтайды. Сондықтан мерзімді тапсырыс берушімен алдын ала келісіп, бүкіл кепілдік кезеңін жабатындай жазыңыз. Электрондық құжатқа банк ЭЦҚ, яғни электрондық цифрлық қолтаңба арқылы қол қояды, ал Цифрлық кодекс оны қағаздағы құжатпен теңестіреді.
Біз немен көмектесеміз
«Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері шартыңыз бен сатып алуды қарап, кепілдік мерзімі қайда жазылғанын және тапсырыс беруші не сұрайтынын анықтайды. Компанияны банк тексеруіне дайындап, электрондық банк кепілдігінің шығуын сүйемелдейді. Біз банк емеспіз, шешімді банк қабылдайды.
Қорытынды
Кепілдік міндеттемелерді қамтамасыз етуді заң бөлек талап етпейді. Талап шартта не құжаттамада жазылса, оны шарттағы сома мен мерзімге банк кепілдігімен жабасыз. Сатып алуыңызға қандай кепілдік керек, қай банктер береді — бөлек беттерде.
Сұрақ-жауап
Кепілдік міндеттемелерді қамтамасыз ету деген не?
Жұмысты тапсырған не тауарды жеткізген соң, кепілдік мерзіміне өнім беруші тапсырыс берушіге беретін кепілдік. Мемлекеттік сатып алу туралы заңда мұндай бөлек түр жоқ.
Кепілдік міндеттемелері деген не?
Кепілдік мерзімінде өнім беруші орындауға тиіс іс, көбіне тапсырылған жұмыстың не тауардың кемшілігін жою. Мерзімі мен талаптарын шарт белгілейді.
Кепілдік мерзімі қайда жазылады?
Тауар жеткізу шартында — шарттың 2-қосымшасында (техникалық ерекшелікте), егер дайындаушы зауыт не заң басқа мерзім белгілемесе. Жұмыс шартында сапа кепілдігін шарттың өзі сипаттайды.
Кепілдік мерзімін банк кепілдігімен жабуға бола ма?
Шарт не тапсырыс беруші осындай талап қойса, болады. Банк Азаматтық кодекс бойынша кепілдікті шарттағы сома мен мерзімге шығарады. Шығару-шығармауды банк шешеді.
Кепілдік мерзімі жүріп жатса, шарттың қамтамасыз етуі қашан қайтарылады?
Банк кепілдігін тапсырыс беруші шарт толық әрі тиісінше орындалған соң бес жұмыс күні ішінде қайтарады, әмияндағы ақша үш жұмыс күні ішінде бұғаттан шығады. Толық орындалу сәтін шарт анықтайды.
Дереккөздер
- ҚР 01.07.2024 № 106-VIII «Мемлекеттік сатып алу туралы» Заңы, 10, 13, 17-баптар — тексерілді 16.11.2026
- Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары (ҚР Қаржы министрінің 09.10.2024 № 687 бұйрығы, 31.08.2026 өзгерістерімен), 104, 542–546, 550-тармақтар, үлгілік шарт (6.3-тармақ, 2-қосымша), 44-қосымша — тексерілді 16.11.2026
- ҚР Азаматтық кодексі (Жалпы бөлім), 329–336-баптар (кепілдік) — тексерілді 16.11.2026
- ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 28.01.2017 № 21 қаулысы «Банк кепілдіктері мен кепілгерліктерін беру қағидалары», 2–6-тармақтар — тексерілді 16.11.2026
- ҚР 09.01.2026 № 255-VIII Цифрлық кодексі, 49, 62-баптар — тексерілді 16.11.2026