Шарт жасалған соң қамтамасыз ету: мөлшері, мерзімі, түрлері
Жаңартылды 16.11.2026 · ~4 мин оқылады
Қысқаша. Шартқа қол қойылған соң жеңімпаз шарттың орындалуын қамтамасыз ету енгізеді: шарттың жалпы сомасының 3 %-ын, баға ұсыныстарын сұратуда 5 %-ын. Шарт күшіне енгеннен кейін оны он жұмыс күні ішінде енгізу керек. Ақшамен, электрондық банк кепілдігімен не сақтандырумен беруге болады. Кепілдікпен берсеңіз, ақша мүлде бұғатталмайды, айналымда қалады.

Кім және не үшін береді
Мемлекеттік сатып алу туралы шартқа қол қойған жеңімпаз тапсырыс берушіге шартты орындауға кепіл қояды: міндеттемесін орындамаса, тапсырыс беруші ақшасын алады. Бұл кепілді шарттың орындалуын қамтамасыз ету деп атайды. Банк кепілдігі болса, тапсырыс беруші жазбаша талап етсе, банк ақшаны төлеуге міндетті, бұл міндеттемені кейін қайтарып ала алмайды. Тапсырыс беруші талабына өнім берушінің шартты орындамағанын не тиісінше орындамағанын растайтын құжат қоса жібереді. Кепілдік міндеттемелер толық орындалғанша күшінде болады.
Шарттың орындалуын қамтамасыз ету мөлшері
Заң шарт сомасының 3–5 %-ын белгілейді, нақтысын Қағидалар айтады.
| Сатып алу тәсілі | Мөлшері |
|---|---|
| Жалпы жағдай | шарттың жалпы сомасының 3 %-ы |
| Баға ұсыныстарын сұрату | жалпы соманың 5 %-ы |
Беттегі мысал. Қамтамасыз ету мөлшерін сатып алу құжаттамасынан алыңыз: есеп кепілдік енгізсеңіз айналымнан қанша ақша кетпейтінін көрсетеді.
Мысал. 120 000 000 ₸ шарт он екі айға жасалды. 3 % — 3 600 000 ₸, баға ұсыныстарын сұратуда 5 % — 6 000 000 ₸. Ақшамен енгізсеңіз, 3 600 000 ₸ он екі ай бойы әмиянда бұғатталып тұрады. Сандар шартты, нақты мөлшер құжаттамада жазылады.
- Шарт 120 000 000 ₸
- Конкурс 3 % = 3 600 000 ₸
- Баға ұсыныстарын сұрату 5 % = 6 000 000 ₸
- Шарт мерзімі 12 ай
- Ақша шарт толық орындалғанша бұғатталады
Енгізу мерзімі: он жұмыс күні
Шарт күшіне енген күннен бастап он жұмыс күні ішінде енгізесіз. Қазақстандық тауар өндірушілер тізіліміндегі өнім берушілер қамтамасыз етуді мүлде енгізбейді.
Мерзім өтсе, тапсырыс беруші екі жұмыс күні ішінде шартты бұзатыны туралы хабарлама жібереді. Хабарламадан кейін тағы үш жұмыс күнінде енгізбесеңіз, тапсырыс беруші шартты біржақты бұзып, келесі қатысушыға жібереді. Жеңімпаз шарт жасасудан жалтарған деп танылады, өтінімді қамтамасыз ету қайтарылмайды, ал компания мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылар тізіліміне енуі мүмкін.
- 01Шарт күшіне енді
- 02Қамтамасыз етуге 10 жұмыс күні
- 03Толық орындалған соң 5 жұмыс күні ішінде қайтару
Шарттың орындалуын қамтамасыз ету тәсілдері
| Түрі | Нені ескеру керек |
|---|---|
| Электрондық әмияндағы ақша | сома бұғатталады, бірыңғай оператор (порталды және әмиянды жүргізетін ұйым) оны үш жұмыс күні ішінде ашады |
| Банк кепілдігі | Қағидалардағы үлгі нысандағы электрондық құжат, ақша айналымда қалады |
| Жауапкершілікті сақтандыру | үлгі нысандағы электрондық шарт, сақтандыру сомасы шарт сомасының 3 %-ынан кем емес |
Банк кепілдікке электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) қояды, кепілдік порталға түседі, сіз оны сол жерде растайсыз. Банк алдымен компанияның қаржы жағдайын және бұрынғы шарттарды қалай орындағанын тексереді, шешімді де өзі қабылдайды. Қадамдар банк кепілдігін қалай алуға болады бетінде жазылған.
Қай сатып алуда керек емес
- мемлекеттік әлеуметтік тапсырысқа және жеке тұлғадан тұрғын үй сатып алуға;
- электрондық дүкендегі 500 айлық есептік көрсеткішке (АЕК) дейінгі сатып алуға; заңдағы сомалар АЕК-ке байланады;
- бір көзден тікелей жасалған шарттарға, заң атаған жеке жағдайлардан басқа;
- қазақстандық тауар өндірушілер тізіліміндегі, яғни отандық өндірушілердің мемлекеттік тізіміндегі өнім берушілерге.
Қағидаларда тағы бірнеше ерекше жағдай бар. Күмәндансаңыз, сатып алу құжаттамасын қараңыз.
Шарт сомасы өзгерсе
Сома азайса, тапсырыс беруші кепілдіктің тиісті бөлігін бес жұмыс күні ішінде қайтарады. Ұлғайса, он жұмыс күні ішінде қосылған сомаға пропорционал қосымша қамтамасыз ету енгізесіз. Мысал: шарт 120 000 000 ₸-дан 150 000 000 ₸-ға өсті, қосылған 30 000 000 ₸-ның 3 %-ы — 900 000 ₸.
Қашан қайтарады, қашан қайтармайды
Тапсырыс беруші кепілдікті шарт толық әрі тиісінше орындалған соң не қамтамасыз ету тәсілін ауыстырғанда бес жұмыс күні ішінде қайтарады. Әмияндағы ақша үш жұмыс күнінде ашылады. Шарт орындалмағандықтан не тиісінше орындалмағандықтан бұзылса, қамтамасыз ету тапсырыс берушіде қалады. Мұндайда тапсырыс беруші сотқа жүгінеді, өнім беруші 24 айға тізілімге енуі мүмкін. Барлық жағдай қамтамасыз етуді қайтару бетінде.
Қорытынды
Шарттың орындалуын қамтамасыз етуді шарт күшіне енгеннен кейін он жұмыс күні ішінде, сомасының 3 не 5 %-ы мөлшерінде енгізесіз. Соңғы күнді бірден белгілеп, түрін алдын ала таңдаңыз. Аванс болса, авансты қайтару кепілдігі бөлек керек. Мерзім таяса, «Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері сатып алу талаптарын қарап, компанияны банк тексеруіне дайындайды.
Сұрақ-жауап
Шарттың орындалуын қамтамасыз ету не береді?
Өнім беруші міндеттемесін орындамаса, тапсырыс беруші ақшасын алады. Жеңімпаз оны шартқа қол қойған соң ақшамен, банк кепілдігімен не сақтандырумен енгізеді.
Шарттың орындалуын қамтамасыз етуді міндетті түрде енгізу керек пе?
Иә, Қағидалар атаған жағдайлардан басқасында. Бір көзден тікелей жасалған шарттарда (жеке жағдайлардан басқа), электрондық дүкендегі 500 АЕК-ке дейінгі сатып алуда, әлеуметтік тапсырыста және жеке тұлғадан тұрғын үй алғанда, сондай-ақ қазақстандық тауар өндірушілер тізіліміндегі өнім берушілерге ол керек емес.
Шарттың орындалуын қамтамасыз ету қанша болады?
Шарттың жалпы сомасының 3 %-ы, баға ұсыныстарын сұратуда 5 %-ы. Нақты мөлшері сатып алу құжаттамасында.
Өнім беруші қамтамасыз етуді енгізбесе не болады?
Жеңімпаз шарт жасасудан жалтарған деп танылады. Тапсырыс беруші шартты бұзып, келесі қатысушыға жібереді, ал компания жосықсыз қатысушылар тізіліміне енуі мүмкін.
Қамтамасыз етудің қандай тәсілдері бар?
Үшеу: электрондық әмияндағы ақша, электрондық құжат түріндегі банк кепілдігі және өнім берушінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру.
Қамтамасыз ету қашан қайтарылады?
Кепілдік шарт толық әрі тиісінше орындалған соң бес жұмыс күні ішінде қайтарылады, әмияндағы ақша үш жұмыс күнінде ашылады. Шарт орындалмағандықтан бұзылса, қайтарылмайды.
Дереккөздер
- «Мемлекеттік сатып алу туралы» ҚР 2024 жылғы 1 шілдедегі № 106-VIII Заңы, 8-бап 4, 7-тармақтар, 17-бап 5, 10-тармақтар, 18-бап — тексерілді 16.11.2026
- Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары (ҚР Қаржы министрінің 2024 жылғы 9 қазандағы № 687 бұйрығы, 31.08.2026 өзгерістерімен), 111, 531–533, 537–539, 542, 546, 550–552, 557–558-тармақтар, 44, 45-қосымшалар — тексерілді 16.11.2026