Мемлекеттік сатып алуда өтінімді қамтамасыз ету: қанша, немен, қалай
Жаңартылды 16.11.2026 · ~3 мин оқылады
Қысқаша. Өтінімді қамтамасыз ету — конкурсқа, аукционға не баға ұсыныстарын сұратуға қатысқанда өтініммен бірге берілетін ақша не банк кепілдігі. Мөлшері бөлінген соманың 1 не 3 %-ы. Оны электрондық әмияндағы ақшамен не электрондық банк кепілдігімен енгізуге болады, кепілдік ақшаны айналымда қалдырады.

Бұл не үшін керек
Өтінім берген әр қатысушы тапсырыс берушіге кепіл қояды: жеңсе, шартқа қол қояды да, шарттың орындалуын, авансты (бар болса) және демпингке қарсы соманы (бар болса) қамтамасыз етеді. Заң бұл кепілді қатысуға арналған өтінімді қамтамасыз ету деп атайды. Жеңімпаз шарттан бас тартса, ол тапсырыс берушіде қалады.
Талап конкурсқа, аукционға және баға ұсыныстарын сұратуға қойылады. Бір көзден алғанда ол жоқ.
Неше пайыз
Заң бөлінген соманың 1–3 %-ы деп шек қояды, Қағидалар тәсілге қарай нақтылайды.
| Сатып алу тәсілі | Мөлшері |
|---|---|
| Конкурс, аукцион | бөлінген соманың 1 %-ы |
| Баға ұсыныстарын сұрату | бөлінген соманың 3 %-ы |
| Толық бітіріп берілетін құрылыс бойынша конкурс | конкурсқа бөлінген соманың 3 %-ы |
Беттегі мысал. Қамтамасыз ету мөлшерін сатып алу құжаттамасынан алыңыз: есеп кепілдік енгізсеңіз айналымнан қанша ақша кетпейтінін көрсетеді.
Мысал. Тапсырыс беруші сатып алуға 80 000 000 ₸ бөлді. Конкурс болса, 800 000 ₸ енгізесіз, баға ұсыныстарын сұрату болса, 2 400 000 ₸. Сандар шартты, нақты мөлшер құжаттамада жазылады. Лот бірнешеу болса, әр лотқа бөлек енгізіледі.
- Бөлінген сома 80 000 000 ₸ → конкурс 1 % = 800 000 ₸
- Сол лот баға ұсыныстарын сұратумен 3 % = 2 400 000 ₸
Өтінімді қамтамасыз етуді қалай төлеуге болады
Қағидалар екі түрді атайды:
- порталдағы электрондық әмияндағы ақша: соманы бірыңғай оператор, яғни порталды және әмиянды жүргізетін ұйым, бұғаттап қояды;
- электрондық құжат түріндегі банк кепілдігі; қағаз кепілдікке заң атаған жеке жағдайларда ғана жол беріледі.
Сақтандыру шарты өтінімге жарамайды. Айырмасы көп сатып алуда көрінеді: 80 000 000 ₸ үш конкурсқа 3 × 800 000 = 2 400 000 ₸ керек. Ақшамен берсеңіз, бұл сома қорытынды шыққанша бұғатталады, кепілдікпен компания шотында қалады.
Банк кепілдігі қалай рәсімделеді
Кепілдікке банк электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) қояды, нысаны сатып алу құжаттамасындағы үлгіге сай болуы керек, ал мерзімі өтінімнің мерзімінен қысқа болмайды. Банк алдымен компанияның қаржы жағдайын және шарттарды қалай орындағанын тексереді, шешімді де өзі қабылдайды. Толығырақ — тендерлік кепілдік және электрондық банк кепілдігі беттерінде.
Қашан қайтарады, қашан қайтармайды
Кепілдікті ұйымдастырушы, әмияндағы ақшаны бірыңғай оператор үш жұмыс күні ішінде қайтарады. Бұл өтінімді мерзім біткенше кері алғанда, қорытынды хаттамасына қол қойылғанда (жеңімпаздан басқаларға) және жеңімпаз шарт жасасып, қамтамасыз етуді енгізгенде болады.
Жеңімпаз шарт жасасудан жалтарса не шарттан кейін шарттың орындалуын, авансты не демпингке қарсы соманы мерзімінде қамтамасыз етпесе, сома қайтарылмайды. Ол бюджеттің не тапсырыс беруші мемлекеттік компанияның кірісіне түседі. Барлық жағдай қамтамасыз етуді қайтару бетінде.
Шарттың орындалуын қамтамасыз етуден айырмасы
Өтінімге қамтамасыз етуді қорытындыға дейін барлық қатысушы береді. Шарттың орындалуын қамтамасыз етуді шартқа қол қойған соң жеңімпаз ғана енгізеді, мөлшері де басқа: шарт сомасының 3 не 5 %-ы. Мысалы, 60 000 000 ₸ шартқа 3 %, яғни 1 800 000 ₸ керек, бұл сома өтініммен берілгенді алмастырмайды. Толығырақ — шарттың орындалуын қамтамасыз ету және демпингке қарсы сома беттерінде.
Өтінім бермес бұрын тексеріңіз
- Сатып алу тәсілін: пайыз соған байланысты.
- Әр лотқа бөлінген соманы.
- Нысанды: ақша не кепілдік; кепілдік болса, мерзімін.
- Құжаттамадағы кепілдік үлгісін.
- Өтінім қабылдау аяқталатын күнді: кепілдік одан бұрын, банк тексеруіне уақыт қалдырып шығуы керек.
Қорытынды
Өтінімді қамтамасыз ету — қатысу шарты: конкурс пен аукционда 1 %, баға ұсыныстарын сұратуда 3 %. Соманы бөлінген сомадан есептейсіз, түрін өзіңіз таңдайсыз. Бірнеше сатып алуға қатар қатыссаңыз, банк кепілдігі айналымды сақтайды. «Orken Business Finance» ЖШС кеңесшілері сатып алуыңызды қарап, қандай кепілдік керегін айтады.
Сұрақ-жауап
Мемлекеттік сатып алуда өтінімді қамтамасыз ету деген қандай қамтамасыз ету?
Өтініммен бірге берілетін ақша не банк кепілдігі. Жеңімпаз шарттан бас тартса, ол тапсырыс берушіде қалады.
Өтінімді қамтамасыз ету неше пайыз?
Конкурс пен аукционда бөлінген соманың 1 %-ы, баға ұсыныстарын сұратуда 3 %-ы. Толық бітіріп берілетін құрылыс конкурсында да 3 %. Нақты мөлшері сатып алу құжаттамасында.
Өтінімді қамтамасыз етуді қалай төлеуге болады?
Порталдағы электрондық әмияндағы ақшамен не электрондық банк кепілдігімен. Сақтандыру шарты өтінімге жарамайды.
Бір көзден алғанда өтінімді қамтамасыз ету керек пе?
Жоқ. Оны конкурста, аукционда және баға ұсыныстарын сұратуда енгізеді.
Лот бірнешеу болса ше?
Әр лотқа бөлек енгізесіз.
Өтінімді қамтамасыз ету қашан қайтарылмайды?
Жеңімпаз шарт жасасудан жалтарса не шартқа қол қойып, шарттың орындалуын, авансты не демпингке қарсы соманы мерзімінде қамтамасыз етпесе.
Дереккөздер
- «Мемлекеттік сатып алу туралы» ҚР 2024 жылғы 1 шілдедегі № 106-VIII Заңы, 10-бап 9–10-тармақтар, 25, 26-баптар — тексерілді 16.11.2026
- Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары (ҚР Қаржы министрінің 2024 жылғы 9 қазандағы № 687 бұйрығы, 31.08.2026 өзгерістерімен), 104–112, 418, 542-тармақтар — тексерілді 16.11.2026